Şahıs işletmesi, ticari hayata “merhaba” demenin en pratik yoludur. En büyük avantajı kuruluş ve kapanış kolaylığıdır; e-devlet üzerinden veya bir muhasebeci aracılığıyla 1-2 gün içinde, çok düşük maliyetlerle kurulabilir ve aynı hızda kapatılabilir. Sermaye şartı yoktur. Düşük cirolu, riski az olan ve tek kişilik iş modelleri (freelancerlar, e-ticarete yeni başlayanlar) için idealdir. Ayrıca kademeli vergi […]

Markalar evrensel bir korumaya sahip değildir; sadece tescil edildikleri mal ve hizmet sınıflarında korunurlar. Dünya genelinde kabul gören “Nice Anlaşması”na göre mal ve hizmetler 45 farklı sınıfa ayrılmıştır (1-34 arası mallar, 35-45 arası hizmetler). Girişimci, markasını tescil ettirirken faaliyet gösterdiği veya göstereceği sınıfları doğru belirlemelidir. Örneğin, bir yazılım şirketi hem 9. sınıfta (yazılımın kendisi) hem […]

Evet, başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile “karıştırılmaya” (iltibas) yol açan fiiller, Türk Ticaret Kanunu’nda sayılan başlıca haksız rekabet hallerinden biridir. Burada önemli olan tüketicinin aldanma ihtimalidir. Ürün birebir aynı olmasa bile; ambalajı, rengi, sunum şekli veya ismiyle ortalama bir tüketiciyi “acaba bu ürün, o bilinen markanın ürünü mü?” diye şüpheye düşürüyorsa haksız […]

İş fikriniz henüz somut bir ürüne veya tescillenebilir bir buluşa dönüşmemişse, elinizdeki tek ve en güçlü hukuki enstrüman “Gizlilik Sözleşmesi”dir (Non-Disclosure Agreement – NDA). Yatırımcılarla, potansiyel ortaklarla veya yazılımcılarla görüşürken, bilginin karşı tarafa verilmesinden önce bu sözleşmenin imzalanması şarttır. Bu sözleşme, paylaşılan bilginin “gizli bilgi” olduğunu tanımlar ve karşı tarafın bu bilgiyi ticari olarak kullanmasını, […]

Telif hakkı (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamındaki koruma), patent veya marka gibi tescile tabi bir hak değildir. Eserin meydana getirilmesiyle ve sahibinin hususiyetini (özgünlüğünü) taşımasıyla birlikte kendiliğinden doğar. Yani bir şiiri yazdığınız, bir kodu tamamladığınız veya bir besteyi kaydettiğiniz anda telif hakkı sahibi olursunuz. Herhangi bir kuruma başvurmanız zorunlu değildir. Ancak, hak sahipliğinin ispatını […]

Tasarım tescili, bir ürünün teknik işlevinden ziyade dış görünüşünü korur. Ürünün tümünün veya bir parçasının çizgisi, şekli, biçimi, renkleri, dokusu veya malzemesi gibi insan duyularıyla algılanabilen özellikleri koruma kapsamındadır. Örneğin bir sandalyenin ergonomik yapısı patent veya faydalı model konusuyken, sandalyenin estetik ayak yapısı veya kumaş deseni tasarım tescilinin konusudur. Tescilli tasarım, sahibine 5 yıllık bir […]

Evet, Sınai Mülkiyet Kanunu, tasarımcılara bir “can simidi” sunarak tescilsiz koruma imkanı da getirmiştir. Bir tasarım, Türkiye’de kamuya ilk kez sunulduğu tarihten itibaren 3 yıl boyunca tescilsiz olarak da korunur. Ancak bu koruma, tescilli korumaya göre daha zayıftır. Tescilli tasarımda benzerlik olması ihlal için yeterliyken; tescilsiz tasarım korumasında, karşı tarafın tasarımı sizden “kopyalayarak” (aynen veya […]

Kanun koyucu bu konuda ikili bir ayrıma gitmiştir. Marka hakkına tecavüz (sahte/taklit ürün üretmek, satmak, ithal etmek veya depolamak) Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre açıkça suçtur. Marka hakkı ihlal edilen kişi şikayetçi olursa, failler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 20 bin güne kadar adli para cezası verilebilir. Ancak Patent, Faydalı Model ve Tasarım […]

Girişimcilikte en sık yapılan hatalardan biri, fikri hakların kurucunun şahsında kalmasıdır. Oysa yatırımcılar hakların şirketin tüzel kişiliğinin üzerinde olmasını isterler. Hakların devri için yazılı bir devir sözleşmesi yapılması şarttır. Marka, patent veya tasarım gibi tescilli hakların devri, sadece sözleşme ile tamamlanmaz; bu devrin Türk Patent ve Marka Kurumu siciline de tescil ettirilmesi gerekir. Yazılım gibi […]

Haksız rekabet, Türk Ticaret Kanunu’nda “aldatıcı hareket veya dürüstlük kuralına aykırı diğer suretlerle, rakipler veya müşteriler arasındaki iktisadi ilişkilerin bozulması” olarak tanımlanır. Kanunun amacı sadece rakipleri korumak değil, serbest piyasanın sağlıklı işleyişini, dürüst ve bozulmamış rekabet ortamını teminat altına almaktır. Bu geniş tanım; yanıltıcı reklamlardan ticari sırların çalınmasına, başkasının ürünlerini taklit etmekten rakibi kötülemeye kadar […]

Ticari sır; bir işletmenin rekabet gücünü oluşturan, rakipleri tarafından bilinmeyen, kamuya mal olmamış ve işletme sahibi tarafından gizli tutulması yönünde irade gösterilen her türlü bilgidir. Müşteri listeleri, fiyatlandırma algoritmaları, tedarikçi anlaşmaları veya henüz patentlenmemiş formüller ticari sırdır. Ticari sırlar için marka veya patent gibi bir “tescil makamı” yoktur. Koruma tamamen “fiili” önlemlere dayanır. Bu sırlar, […]

Anonim Şirketlerde hisse devri, Türk ticaret hayatındaki en pratik işlemlerden biridir. Anonim şirketlerde hisse devri, payın türüne göre farklılık gösterir. Nama yazılı paylarda devir, pay devir sözleşmesi yapılması ve varsa pay senedinin ciro edilip teslim edilmesiyle gerçekleşir; devralanın şirket nezdinde hak kullanabilmesi için yönetim kurulunun devri pay defterine işlemesi gerekir. Esas sözleşmede sınırlama varsa yönetim […]

Hukukta “iddia eden iddiasını ispatla mükelleftir.” Bir fikrin (veya daha doğrusu somutlaşmış halinin) size ait olduğunu ve sizin tarafınızdan daha önce üretildiğini kanıtlamanız gerekir. Bunun için en güvenli yol, resmi “tarih ve içerik sabitleme” araçlarını kullanmaktır. Noter onayı, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kayıt tescil sistemi veya elektronik zaman damgası (Time Stamp) hizmetleri bu işe yarar. […]

Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil edilen markaların koruma süresi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Bu, markanın 10 yıl sonra sona ereceği anlamına gelmez. Marka sahibi, her 10 yıllık sürenin bitiminde yenileme ücretini ödeyerek koruma süresini bir 10 yıl daha uzatabilir. Bu döngü teorik olarak sonsuza kadar devam edebilir. Dünyada 100 yılı aşkın süredir […]